چگونه می توانیم برچسب تجارت عادلانه بگیریم؟

چگونه می توانیم برچسب تجارت عادلانه بگیریم؟

تجارت عادلانه یک بازرگانی مشارکتی است که بر اساس گفتگو، شفافیت و احترام بنا شده و به دنبال برابری بیشتر در تجارت بین المللی است.
یک تجربه ایرانی

تجارت عادلانه یک بازرگانی مشارکتی است که بر اساس گفتگو، شفافیت و احترام بنا شده و به دنبال برابری بیشتر در تجارت بین المللی است.
در واقع تجارت عادلانه یک جنبش جهانی است در آن مصرف کنندگان، تولیدکنندگان، کسب و کارها و سازمان‌های صدور گواهینامه، به جای سود و زیان خود، انسان و کره زمین را در اولویت قرار می‌دهند. همه آنها با هم کار می کنند و می کوشند که بر روی مدیریت منابع به عنوان منابع محدود تمرکز کنند و در نهایت محصولاتی را تولید کنند که به عدم استثمار تولیدکنندگان و حفاظت از سرزمینی که در آن تولید شدند، وفادار باشند. این جنبش‌ها در پی فرایندهای جهانی سازی اقتصاد به‌وجود آمدند که طی آن سرمایه‌داران کشورهای توسعه‌یافته با انتقال سرمایۀ خود به کشورهای جهان سوم و استثمار کارگران آن کشورها، شرایط حقوق کارگران در کشور خود را دور می‌زنند، و به‌این طریق می‌توانند محصولات ارزان‌تر تولید کنند. در حالی‌که تولید کنندگانی که به این‌کار دست نمی‌زنند، دیگر نمی‌توانند با استثمار کنندگان رقابت کنند.
رویداد مهمی که اولین بار، نقش اساسی در شکل گیری این جنبش داشت، سفر ادنا راث بایلر، تاجر آمریکایی، در سال 1946 به پورتوریکو بود. او در این سفر به دیدن گروه خیاطی زنان خودگردان با مدیریت کمیته مرکزی منان (MCC) رفت. با شروع فروش صنایع دستی از سوی بایلر به دوستان و همسایگان خود در ایالات متحده، پروژه او توسط MCC به عنوان پروژه سوزن دوزی و صنایع دستی خارج از کشور پذیرفته شد. این پروژه در سال 1996 به 10 هزار روستا تغییر نام یافت.
یکسری فعالیت های مشابه در دهه 1950 در آمریکا از طرف سازمان غیرانتفاعی SERRV (صندوق مبادله برای توانبخشی و مشاغل پناهندگان) و بعد کمیته امداد قحطی آکسفوردبه رهبری کوئیکرها در حوزه صنایع دستی انجام شد و بعد تحولات مشابه در هلند به رهبری سازمان خیریه کاتولیک رومی رخ داد، تا اینکه در سال 1968 کشورهای در حال توسعه در دومین اجلاس کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل در دهلی نو، دستور کار سیاسی جدیدی را با تاکید بر پیام «تجارت، نه کمک» مطرح کردند. در همان سال نخستین فروشگاه جهانی در شهر بروکلن هلند افتتاح شد و بعد بتدریج بر تعداد این فروشگاه ها افزوده شد. در دهه 1980 شاهد اولین سازمان های تجارت عادلانه هستیم که در نهایت به محصولات تجارت عادلانه این امکان را داد تا به مخاطبان گسترده تری دست یابند. در سال 1989 فدراسیون بین المللی تجارت آلترناتیو که بعدا به سازمان تجارت جهانی عادلانه تغییر نام داد تاسیس شد و 38 سازمان را زیر یک چتر گرد هم آورد. در سال 1998، سازمان تجارت عادلانه (FLO) فدراسیون بین المللی تجارت آلترناتیو (IFAT)، شبکه فروشگاه های جهانی اروپا و انجمن تجارت عادلانه اروپا (EFTA) گروه کاری غیررسمی به نام FINE را تاسیس کردند.  تعيين درجه استاندارد و ثبت گواهى تحت كنترل سازمان هاى برچسب گذاري تجارت عادلانه بين المللى (FLO) قرار دارد. اين سازمان جهانى، چتر حافظ است که سازمان های ملى غيردولتى را در اروپا، ايالات متحده، آسيا و اقيانوسيه زير پوشش دارد. موسسه هاى ديگرى كه جدا از نظام تجارت عادلانه هستند نيز از استانداردهاى تجارت عادلانه استفاده مى‌كنند.
سازمان تجارت عادلانه، یک انجمن سازمان‌یافته با رویکردی بازار محور است که هدف آن، کمک به تولیدکنندگان کشورهای کمتر توسعه یافته است تا شرایط دادوستد بهتر و عادلانه‌تری را برای آن‌ها فراهم کند و موجب گسترش پایایی (sustainability) شود.
وقتی برچسب تجارت منصفانه بر روی کالایی می‌خورد، این برای خریدار بدان معناست که تولیدکنندگان محصول مورد نظر تحت استثمار قرار نگرفته‌اند و استانداردهای زیست محیطی در مواد اولیه و فرآیند تولید رعایت شده است.
تجارت عادلانه بر مبناى پرداخت مزد عادلانه به توليدكننده بنا شده است. خريدارانى كه به نظام تجارت عادلانه متعهد هستند، علاوه بر حداقل هزينه اي كه به توليدكننده مى پردازند، بايد نوعى هزينه را كه حق بيمة تجارت عادلانه نام دارد در نظر بگيرند. اين حق بيمه امكان تامين مخارج و نيز سرمايه‌گذارى در فرآيند توسعه اجتماعى را براى توليدكننده امكان پذير مى‌سازد. در عوض توليدكنندگانى كه به تجارت عادلانه متعهد مى شوند، بايد از قوانين حقوق كارگران، الزامات اجتماعى و زيست محيطى پيروى كنن. گروه هاى توليدكننده مختلفى درآسيا وجود دارند كه از صادرات محصولات تجارت عادلانه نفع مى‌برند. به عنوان نمونه كشور فيليپين موز و شكر، تايلند برنج، اندونزى قهوه، هندوستان و سريلانكا وانيل را به صورت تجارت عادلانه به كشور ژاپن صادر مي كنند.
در این مقاله یکی از تجربه های موفق عضویت در این انجمن و دریافت اعتبار آن را در ایران معرفی می کنیم.

عضویت در سازمان تجارت عادلانه چه مزایایی دارد؟
عضویت در این سازمان در سه مورد اصلی مزایای خوبی دارد. 
1. معافیت‌های مالیاتی در صورت فعالیت کشاورزی
2. جایزه به میزان 10 الی 15 درصد که به عنوان عضویت شاخص(premium) شناخته می‌شود.
3. کمک هزینه‌ها بابت پروژه های تعریف شده به عنوان مثال تاسیس آزمایشگاه

چه موانعی پیش روی متقاضیان است؟
1. پیدا کردن مشتری در سطح منطقه ای و جهانی
2. نقل و انتقال پول حتی برای حق عضویت سالیانه (مبلغ 1730 یورو و 3% تخفیف خوش حسابی)
3. نرخ بالای ارز به دلیل نیاز به پرداخت به یورو
4. فرهنگ سازی ارزش‌های تجارت عادلانه در جامعه ما

چگونه می‌توانیم برای دریافت عضویت اقدام کنیم؟
گام اول: ثبت شرکت در ایران (ترجیحا تعاونی)
گام دوم: درخواست به flocert(بخش بازرسی سازمان تجارت عادلانه) و پر کردن فرم اولیه (y.chaturvedi@flocert.net)
گام سوم: درخواست آموزش برای کسب گواهی و اعزام راهنما از طرف سازمان تجارت عادلانه (iaison officer)
گام چهارم: اعزام بازرس از طرف flocert

آنچه برای بازرسی لازم است:
1. اسناد شامل: اسناد ثبت شرکت، حساب بانکی، لیست اعضا، مدارک مالکیت (در مورد شرکت ما، موقعیت جغرافیایی زمین، سطح زیر کشت، تعداد کارگر، تعداد فرزند، حجم سالیانه محصول)، صورتجلسه مجمع عمومی و هیئت مدیره (نکته: حتما در اساسنامه قید شود که مجمع عمومی بالاترین رکن شرکت است)
2. زیرساخت‌ها (کمیته‌ها): کمیته محیط زیست، کمیته زنان، کمیته مدیریت ریسک، کمیته کارگران و کمیته ایمنی

یک تجربه موفق 
شرکت تعاونی ارغوان دشت پاییزان (ADP)  
 

تاسیس: شهریور 1391
کسب گواهی سازمان تجارت عادلانه: ژانویه 2013
Flo ID: 28909
تعداد اعضا: 60 عضو زعفرانکار (2 نفر خانم)

ارزش‌های تجارت عادلانه که با عضویت در این مجموعه باید رعایت شود: 
1.برابری حقوق زن و مرد
2. احترام ویژه به زنان
3. محافظت از کودکان
4. توجه به محیط زیست
5. سلامت محصول (به عنوان مثال در مورد تعاونی ما کود‌ها و سموم به سه دسته YELOOW، ORANGE  و RED  لیست تقسیم می‌شوند(
6. قیمت عادلانه
7. تصمیم گیری دموکراتیک
8. شفافیت و حسابرسی
9. پایداری (به حداقل رساندن آسیب‌ها و کمک به محیط اطراف)